X
تبلیغات
رویکردهای جدید در تعلیم وتربیت - ارزشیابی توصیفی بعنوان ابزاری برای تحول دیدگاه

رویکردهای جدید در تعلیم وتربیت

ارزشیابی توصیفی بعنوان ابزاری برای تحول دیدگاه

در الگوي ارزش‌يابي کيفي و توصيفي به سبب اين كه اطلاعات جمع‌آوري شده متنوع اند و شامل داده‌هاي كمّي و كيفي است، تحليل و تركيب اين داد‌ه‌ها و تصميم هاي آموزشي مبتني بر آن، از جمله تصميم‌گيري درباره ارتقا يافتن يا ارتقا نيافتن  دانش‌آموزان به عهده ي معلّم و شوراي مدرسه است. لذا اختيار تصميم‌گيري به معلّم تفويض مي‌شود، زيرا وي لايق‌ترين فردي است كه درباره‌ي  دانش‌آموز مي‌تواند تصميم بگيرد. معلّم براساس شواهد گردآوري شده از فرآيند پيشرفت  دانش‌آموز به  دانش‌آموز اجازه ارتقا مي‌دهد.

« ارزشيابي توصيفي»الگوي جديدي است كه تلاش مي كند زمينه اي را فراهم سازد تا دانش آموزان در كلاس درس با شادابي و نشاط بهتر و بيشتر و عميق تر مطالب درسي را ياد بگيرند. بنابراين، به جاي توجه افراطي به آزمون هاي پاياني و نمره، روند ياددهي و يادگيري را در طول سال تحصيلي مورد توجه قرار مي دهد و درراستاي اين توجه، رشد عاطفي و اجتماعي و حتي جسماني دانش آموز را نيز در نظر مي گيرد. اين طرح با هدف بهبود كيفيت يادگيري و ياددهي و افزايش بهداشت رواني محيط ياددهي و يادگيري، تغييرات اساسي را در نظام ارزشيابي فعلي پيشنهاد كرده است. از جمله تغيير مقياس فاصله اي(۰تا۲۰)به مقياس ترتيبي، تغيير ساختار كارنامه و تبديل آن به كارنامه توصيفي تحت عنوان گزارش پيشرفت تحصيلي، تغيير و تنوع بخشي به ابزارها و روش هاي جمع آوري اطلاعات از وضعيت تحصيلي دانش آموز، مانند: پوشه كار، آزمون هاي عملكردي، فهرست وارسي و برگ ثبت مشاهدات، تغيير در رويكرد كلي ارزشيابي از ارزشيابي پاياني به ارزشيابي تكويني و فرآيندي تغيير در مرجع تصميم گيرنده در ارتقاي دانش آموزان. در اين طرح، به جاي امتحانات پاياني، معلم و شوراي مدرسه، مرجع صاحب صلاحيت تصميم گيري تعيين شده اند. ارزشيابي توصيفي چگونه مي تواند در بروز و رشد خلاقيت دانش آموزان مؤثر واقع شود؟«از سالها پيش در كشور ما در حوزه خلاقيت، مطالب و مباحث اندكي مطرح بوده است. همچنين يكياز اهداف اساسي آموزش و پرورش ما درخصوص شكوفايي خلاقيت دانش آموزان طرح ريزي شده است. اما علي رغم اهميت اين موضوع به دلايل مختلف تاكنون كمتر به پژوهش و مطالعه بنيادي و برنامه ريزي براي پرورش خلاقيت دانش آموزان، پرداخته شده است و اين در حالي است كه به شدت به نسلي خلاق و نوآور نيازمند بوده و هستيم. براي ايجاد خلاقيت، هوش، استعداد، مهارت و تلاش لازم است؛ اما كافي نيست. انگيزه دروني نيز بايد به آنها اضافه شود تا خلاقيت شكل گيرد. ما بايد براي كودكانمان فرصتهايي را به وجود بياوريم و مهارتهايي را به آنها آموزش دهيم تا استعدادهايشان را گسترش دهند و اين محقق نخواهد شد مگر اينكه بين مهارتها و علايق آنها وجه مشتركي را بيابيم و آنها را رشد دهيم.در روش آموزش سنتي كه مبتني بر يادگيري مطالب بدون تفكر و توجه به معني آن است، دانش آموزان به گونه اي تربيت مي شوند كه بدون توجه به چگونگي ارتباط مطالب و بدون تفكر، براي به دست آوردن نمره خوب آنها را مي آموزند. اما اين نوع آموزش و يادگيري براي انجام يك كار خلاق، واقعاً بي فايده است.» شيوه هاي سنتي با ساختار انعطاف ناپذير و محدوديت زيادي كه براي دانش آموزان قائل مي شود، همچنين با تكيه بر انتقال معلومات و محفوظات، امكان هر گونه رشد فكري، ابتكار و اكتشاف را از ياد گيرنده سلب مي كند. چنانكه دانش آموز نمي تواند بين آموخته هايش و مسائل بيروني ارتباط برقرار كند در حالي كه سبك آموزش و پرورش باز يا روش فعال تدريس با دادن آزادي به دانش آموز و عدم نظارت دائمي بر كارها و برنامه ها به او فرصت مي دهد تا به جست وجو و كشف مسائل بپردازد. بدين ترتيب دانش آموز خود در فرآيند يادگيري دخيل مي شود و انگيزه هاي دروني و به دنبال آن امكان بروز خلاقيت در او افزايش مي يابد. اين مهم در طرح ارزشيابي توصيفي مورد توجه و عنايت خاص قرار گرفته است. معلمين اين طرح با ارزشيابي دانش آموز به شكل نامحسوس، فضاي باز و فعالي را براي رشد خلاقيت ايجاد كرده اند. ارزشيابي توصيفي سعي كرده با تغيير در ساختار نظام ارزشيابي آن را به قدري انعطاف پذير كند كه با شيوه ها و علائق يادگيري متفاوت، انطباق پيدا كند. در كلاس ارزشيابي توصيفي، كودكان در يادگيري فعال هستند و احساس غرور و مالكيت نسبت به كلاس درس خود دارند. آنها در اين كلاس آزاد هستند تا انتخاب كنند. راهنمايي مي شوند و اختيار دارند تا در محيط كلاس، آن گونه كه دوست دارند، ياد بگيرند. معلمين طرح ارزشيابي توصيفي با ايجاد وي صميمي و مطمئن در كلاس درس فضايي مساعد را براي رشد خلاقيت دانش آموزان فراهم كرده اند تا آنها بتوانند با آسودگي در كلاس به اظهار نظر بپردازند و بدون نگراني هر سؤالي را كه در ذهن دارند، مطرح كنند. آنها ياد گرفته اند كه چگونه مهارتهاي يادگيري را در قلمرو خاص به كودكان بياموزند. آنها روش تفكر درباره مسائل و قوانين علمي را به دانش آموزان آموزش مي دهند. «تحقيقات نشان داده است روابط صميمانه و توأم با علاقه و احترام، نقش مؤثري در خلاقيت دانش آموز دارد.» . در ارزشيابي توصيفي، يادگيري مهم و تفريح است. كودكان در كلاس تشويق مي شوند كه علائق، تجارب و ايده هاي خود را به كلاس درس بياورند و اجازه دارند درباره هدفهاي كارروزانه خود با معلمان بحث كنند. به آنها استقلال كاري داده مي شود تا تصميم بگيرند. احساس آرامش مي كنند و تنشها و فشارهاي كسب نمره را ندارند. در تحقيقات صورت پذيرفته، نشان داده شده است كه محيط هاي خالي از استرس، به ويژه استرس امتحان، شرايط مساعدتري را براي بروز خلاقيت ايجاد مي كند.

«آمابيل معتقد است معلمان با بيان آزاد احساس خود، مانند عشق و شادي و كنجكاوي به امور مي توانند الگوي مناسبي براي كودكان باشند. دركلاس ارزشيابي توصيفي، معلمان به جاي« من»، « ما »مي گويد. آنها منبع اطلاعات و هدايت هستند. در اين كلاس، هميشه«همكاري » بر« رقابت » ارجحيت دارد. زماني كه راه هاي گوناگون انجام يك فعاليت را مورد توجه قرار مي دهند، اجازه مي دهند كه دانش آموزان صداي بلند فكر كردن آنها را بشنوند و هدايت شوند. آنها نه تنها از ايجاد هرگونه زمينه رقابت در كلاس درس، خودداري مي كنند بلكه جوي را در كلاس ايجاد مي كنند كه دانش آموزان در انجام وظايف به همديگر كمك كنند، در ايده ها با هم سهيم شوند و به نتيجه نهايي كار افتخار كنند و اين يعني خلاقيت.

اهداف اصلی طرح ارزشیابی توصیفی

1- بهبود کیفیت فرایند یاددهی- یادگیری

2-  فراهم نمودن زمینه مناسب برای حذف فرهنگ بیست گرایی

3- تاکید بر اهداف آموزش وپرورش به جای تاکید بر محتوای کتابها

4- فراهم آوردن زمینه مناسب برای حذف حاکمیت مطلق امتحانات پایانی در تایین سرنوشت تحصیلی دانش آموزان

5- افزایش بهداشت روانی محیط یاددهی- یادگیری با کاهش فشارهای روانی ناشی از نظام ارزشیابی موجود

ابزار جمع آوری و ارائه اطلاعات توصیفی

1- آزمونهای عملکردی که بر اساس اهداف مورد نظر و رفتار مورد انتظار آموزگار تهیه و پیش بینی   می شود.

2- پوشه کار یا کارنما – شامل نمونه کارهای دانش آموز که از نظر آموزگار مناسب برای بازخورد و معرف روند فعالیت و پیشرفت دانش آموز باشدو با ملاک های خاص ارزیابی گردد.

3- فهرست وارسی (چک لیست)یا فهرست رفتار، برای ارزیابی از هر فعالیت برنامه ریزی شده با پیش بینی مقیاس مناسب.

4- برگ ثبت گزارش / مشاهدات – شامل توضیحات نوشته شده توسط معلم درخصوص جریان رشد عاطفی و اجتماعی دانش آموزان .

5- پروزه – واگذاری ودرگیر نمودن دانش آموز با مسائل برای یافتن پاسخ پرسشها و بکارگیری توانایی  های عالی ذهن و تفکر و فراگیری راههای کسب اطلاعات .

6- درس پژوهی – پژوهش درخصوص موضوعات درسی  

7- خود سنجی / همسال سنجی / والد سنجی

8- پرسیدن

9- تکالیف هدفمند درسی که بر اساس اهداف مورد نظر و رفتار مورد انتظار آموزگار تهیه و پیش بینی شود.

10- آزمونهای مدادکاغذی / آزمونهای شفاهی و آزمونهای عملی

11- کارنامه یا کارنمای توصیفی – پس از ثبت ویژگی ها و سنجش دقیق دانش آموز به ارزشیابی وی می پردازیم و از مقیاس  رتبه ای (خیلی خوب ، خوب ، قابل قبول ، نیازبه آموزش وتلاش بیشتر)

استفاده می کنیم  که این گزارش باید دوبار درطول سال به اولیا ارائه شود.

توضیحاتی در خصوص نحوه استفاده ازروشهاو ابزارهاارزشیابی توصیفی :

پوشه کار/ پرونده فعاليت/ سنجش پرونده ای/ پوشه عملکرد/كارنما (Portfolio) :

  براي پرونده كاراگرچه تعاريف گوناگون ارائه شده است، اما مي توان آنرا اينگونه تعريف كرد:  يك مجموعه هدفدار و منظم از كار و فعاليت فراگير كه نشان دهنده تلاش و كوشش، پيشرفت و رشد، دست آوردها و موفقيت هاي اودرحیطه های شناختی ، نگرشی ومهارتی مي باشد.  اين پرونده در طي جريان يادگيري و فرايند تدريس و در طول زمان، بتدريج شكل  مي گيرد و بيانگر همكاري ومشاركت فراگير، معلم وحتي گاهي سايرهمكلاسي هاي فردمي باشد.پوشه کارمانند یک جورچین ، مجموعه قطعاتی از کارهای هدف دار فراگیران است که به آنها امکان می دهد تا توانایی خودرااز جهات مختلف به نمایش بگذارند.

با اين تعريف چند ويژگي مهم پرونده كار مشخص مي شود؛ مجموعه منظم، جرياني بودن، طي زمان و بتدريج، مشاركت فراگير با ديگران، تلاش، پيشرفت و دست آورد. اين مفاهيم خصوصيات بارز وضروري پرونده كار را نشان مي دهد.در مجموع پرونده كاريك مجموعه زنده و درحال رشد و پويا ازعملكرد فراگيراست كه هرچيزي براي درج درآن بادقت انتخاب مي شود و لذا مجموعه اي در هم و شلوغ از فعاليت هاي فرد نيست. در واقع پرونده فعاليت تعاملي بين فراگير و معلم است، تا در مورد آنچه كه بايد در پرونده گنجانده شود، ملاك انتخاب اجزاء، معيار قضاوت در مورد عملكرد فراگير، و… تصميم گيري شود.

يك هدف و نتيجه مهم پرونده اينست كه فراگيران را قادر سازد نتيجه تلاش و پيشرفت خود را به نمايش بگذارند و لذا به فراگيراني فعال تبديل شوند كه دربرابر يادگيري و پيشرفت خود مسئول باشند و بجاي آنكه مادر پي سنجش يادگيري آنها باشيم، خود آنها مشاركت جويانه در پي عرضه توانايي ها و يادگيريهايشان باشند.

همکارگرامی باتوجه به متن فوق به زیرسوالات پاسخ دهید؟

الف) مراحل تهیه ی پوشه کار را بطورکامل تشریح نمایید؟

ب) هدف اصلی شما در استفاده ازپوشه کار چیست ؟

ج) چگونه چیزهای را که باید در پوشه بگذارید ، انتخاب می کنید؟

د) چه چیزهایی مشخصی را حتما در پوشه قرار می دهید ؟

ه) چگونه پوشه کار را سازماندهی می کنید ؟

و) شیوه ی شما درارزشیابی پوشه کار چیست ؟

الف) مراحل تهیه ی پوشه کار را بطورکامل تشریح نمایید؟

پاسخ الف)  مرحله اول : سازماندهی وبرنامه ریزی . مرحله دوم : جمع آوری وانتخاب شواهد ومرحله سوم : ارزیابی وارائه بازخورد

مرحله اول : سازماندهی وبرنامه ریزی : برنامه ریزی صحیح ودقیق هفت ارمغان بدنبال دارد : ایجاد اعتماد وایمان ، تسهیل ارتباط ، جلب همکاری وتعهد، ایجاد همبستگی ، عامل استمرار، جهت دهنده به سمت خلاقیت وآموزش مستمر. دراین مرحله معلم برای تولید پوشه کار ی مفید وموثر در هدایت تلاشها وپیشرفتهای دانش آموزان فعالیت های زیر راانجام می دهد 1- هدفهای هردرس رابیان می نماید یعنی اهدافی که به کمک پوشه کار مورد ارزشیابی قرارمی گیرند مانند صحیح نوشتن در درس بنویسیم .2- تعیین شواهدی که قرار است در پوشه قرار گیردمانند  تکالیف ،تولیدات، آزمونها  و....3- تهیه نمون برگ ارزیابی. این فرم باتوجه به اهداف وملاکها تهیه می شود 4- پوشه کار به بخش ها ولایه های مورد نیاز تقسیم می شود (با توجه به تعداددروس )5- توجیه دانش آموزان واولیاء در خصوص ضرورت واهمیت نقش وظایف آنها در تنظیم پوشه کار.6- ارائه ملاکها وشاخص ها به دانش آموزان .مانند(بیانگر کاربرد آموخته در زندگی باشد ، بیانگر مشارکت گروهی باشد ، تغییر رفتار دانش آموز رانشان دهد ، فرایند وبازده یادگیری رانشان دهد ، میزان پیشرفت یا ضعف دانش آموزرانشان دهد، نارسایی ها رانشان دهد ونوجدیدوابتکاری باشد.)

مرحله دوم : جمع آوری وانتخاب شواهد: در این مرحله معلم باتوجه به ملاکها وشاخص های تعیین شده در مرحله اول آثاری راکه نمایانگر کوشش ها وپیشرفتها ی دانش آموزان در فرایند یادگیری است وبتواند به دانش آموز واولیاء در شناخت عملکرد وروند رشد ، کمک نماید بادرج تاریخ ودلایل انتخاب برروی شواهد ، انتخاب وسپس در پوشه نگهداری نماید .

مرحله سوم : ارزیابی وارائه بازخورد: دراین مرحله معلم با بررسی شواهد موجود در زمینه ی هر موضوع درسی در پوشه وپیوند دادن آنها به یکدیگر پازل پیشرفت دانش آموز رابه  شکل موردی ، ادواری وپایانی مورد ارزشیابی قرار می دهد.

ب) هدف اصلی شما در استفاده ازپوشه کار چیست ؟

 پاسخ ب) : :هدف از پوشه کار1- بررسی وارزشیابی فرایندها وفراورده های یادگیری غیر شناختی دانش آموزان 2-پوشه به دانش آموزان امکان می دهد تاشاهد رشد وپیشرفت خود باشند 3- فرصت شناخت واصلاح اشتباهات رابه دانش آموزان می دهد4- بین آموخته های قبلی وجدید دانش آموز ارتباط برقرار می کند 5- ابزاری برای تعامل بین معلم ، دانش آموز ، همکلاسی واولیاء است 6-دانش آموز توانایی ها ودانش خودرامستند سازی می کند7- پوشه فرصتی به معلم می دهد تادانش آموزخود راخوب بشناسد وبرای آموزش او برنامه ریزی کند8- والدین رادر جریان روند آموزش ویادگیری کودک قرار می دهد 9- فرصت تمرین وتصمیم گیری را در دانش آموزتقویت می کند10- شخصیت علمی وپژوهشی شاگرد راپویا می سازد11- یادگیری مشارکتی رادر دانش آموزان تقویت می کند 12- بچه ها راهدایت می کند تا خودشان بیاموزند13- روحیه سخت کوشی رادر بچه ها تقویت می کند14- برای حمایت وخدمت به فرایند آموزش ویادگیری است . و...... (ص 53تا 56 مدیریت پوشه کار شکوهی و...)

ج) چگونه چیزهای را که باید در پوشه بگذارید ، انتخاب می کنید؟

پاسخ ج) : انتخاب محتوای پوشه : 1- این که چه چیزی باید در پوشه کار گذاشته شود به نظر معلم ، دانش آموز یاهردو بستگی دارد2- در سال اول ودوم ابتدایی تصمیم گیری راجع به محتوای پوشه کاردانش آموز بامعلم باشد ولی کودک رااز دلیل انتخاب آگاه کنید 3- درپوشه گروهی ، افراد گروه چیزهای راکه در پوشه گذاشته می شود انتخاب می کنند4- بعضی اوقات دانش آموز ووالدین بایکدیگر تصمیم می گیرند که چه چیزی در پوشه گذاشته شود5- حتی کارهای ناتمام دانش آمو را باذکر تاریخ مانند پروژه های ناتمام رادرپوشه قرار می دهم 6- ازبین آثاردانش آموزان آثاری که روند رشد ، پیشرفت رانشان می دهد در پوشه قرار می دهم 7- پوشه رامانند قبرستانی از آثار وتولیدات قرار نمی دهم 8- نمایشگاهی از تولیدات دانش آموز رابرپا می کنم سپس ازمیان آنها با هماهنگی دانش انتخاب می کنم 9- کارهای دانش آموزان راآپدیت می کنم یعنی آنها رانو وجدید می کنم وکارهای قبلی راتعویض می نمایم 10- من دوپوشه برای دانش آموزان در نظر می گیرم . پوشه موقت وپوشه اصلی در پوشه موقت تمام کارها راقرار می دهم ودر پوشه اصلی کارهای منتخب را.و......

د) چه چیزهایی مشخصی را حتما در پوشه قرار می دهید ؟

پاسخ د): 1- تکالیف انفرادی وگروهی دانش آموز در کلاس ومدرسه 2- برگه های امتحانی 3- پروژه گروهی وانفرادی دانش آموز که در خارج از مدرسه انجام داده است 4- یادداشت های  کلاسی یا خارج کلاسی دانش آموز 5- گزارش مصاحبه دانش آموز با افراد6- خلاصه داستان ، فیلم ، بازدید 7- خود آزمایی ها ومسایل 8- نمونه کارهای هنری 9- یادداشت ، فهرست ارزشیابی معلم از دانش آموز یا گروهها 10- چرکنویس وکارهای ابتدایی که حاصل کاررانشان می دهد 11- گزارشهای علمی 12- نظرات اولیاء13- بخشی از آزمونهای عملکردی 14- کارهای عملی15- تشویق های کتبی دانش آموز16- چک لیستها    17- نکات کنفراس معلم وشاگرد 18- نامه های مربوط به دانش آموز 18- هرنوع سند ومدرکی که مراحل فرایند یادگیری راشامل شود

ه) چگونه پوشه کار را سازماندهی می کنید ؟

پاسخ ه): 1- شکل ظاهری پوشه رادانش آموز به کمک والدین ، معلم تعیین می کند 2- برای دانش آموزان توضیح می دهم که دو پوشه کارداشته باشند یکی موقت ویکی دائمی ، پوشه موقت راحتی با جا کفشی می توانند درست کنند وکارهای خود رادر آن جمع کنند ولی پوشه دائمی آن است که به طورمنسجم در مدرسه نگهداری می شود 3- پوشه دارای فهرستی است که محتویات پوشه راباذکر تاریخ وموضوع در آن می نویسم 4- محتویات پوشه کار براساس فهرست ردیف بندی می شود 5- درکنارهراثردانش آموز که در پوشه قرار می گیرد دلیل انتخاب خودم رامی نویسم 6- اظهار نظر کتبی والدین یا معلم به دانش آموز در موردکارهایی که اودرپوشه می گذارد، باپیشنهادهایی برای بهبود کار، ذکرنکات مثبت وتشویق کننده همراه می شود.7- پوشه کاررابا کاورهای پلاستیکی فایل بندی می کنم وهرفایل رابه یک درس اختصاص می دهم 8- ماداران وپدران رابطور کامل آموزش می دهم 9-شرایطی بوجود می آورم که  بطور ماهانه هم معلم وهم دانش آموز وهم اولیاء پوشه کاررامورد ارزشیابی قرار دهند.و...........

و) شیوه ی شما درارزشیابی پوشه کار چیست ؟

پاسخ و): معلم معیارهای زیر رادر ارزشیابی پوشه کار مدنظر خواهد داشت : پشتکار، صبر وحوصله  دانش آموز در ارائه شواهد- تحقق اهداف آموزشی – تصحیح اشتباهات – تلاش در جهت ارائه نمونه کار بهتر- توانایی استفاده از ابزار – توانایی کارگروهی – توانایی برقراری ارتباط- توانایی حل مسله – توانایی طرح مسله – خلاقیت ونوآوری – دقت در کار- سعی در نظافت ظاهری پوشه – کاربرد آموخته ها – کنجکاوی و پرسشگری – شواهدی حاکی از پیشرفت دانش آموز – رعایت نظم در کارها – انجام ندادن تکالیف  توسط اولیاء- استفاده بهینه ومطلوب ازامکانات موجود ودردسترس- تاریخ انجام فعالتیها- میزان سعی و تلاش  دانش آموز –توجه به نگرشها ، علایق - و.......

ی) چه کسانی، چه وقت وبه چه منظوری از پوشه کار ونتایج ارزیابی آن استفاده می کنند ؟

پاسخ ی): باعنایت به اینکه معلم مجموعه ای مستند از توانایی ها وپیشرفت کاردانش آموزان رادر طول سال تحصیلی با مشارکت آنها در محلی تحت عنوان پوشه گردآوری می نماید وبه این طریق , شخصیت کلی دانش آموزان را برای خود ودیگران ترسیم می نماید .لازم است بدانیم حال که چشم انداز وسیعی از دستاوردهای دانش آموزگرد آمده چه کسانی،چراوچه وقت ازپوشه کاراستفاده خواهند نمود دراین راستا تنها کسانی که با دانش آموز درارتباط هستند ومسئولیت آموزش وپرورش اورا برعهده دارند ومی توانند درجریان مسیر رشد وپویایی وپیشرفت دانش آموز موثر باشند از پوشه کار دانش آموز بازدید نمایند که این افراد عبارتند از : معلم، والدین ، خود دانش آموز، مدیر، همکلاسی ها  وپژوهشگران دانش آموز: باکنترل محتوای پوشه کار خود ، امکان می یابدتا شاهد وپیشرفت خود باشد وبا شناخت اشتباهات خود، کارهای ضعیف موجودرادرطول هرماه بهبودبخشدوبدین گونه خود رادر فرایندآموزش خویش سهیم بداند. دانش آموز بین اطلاعات قبلی وجدید خود ارتباط برقرار می کند. دانش آموز به خود آگاهی وافزایش حس مراقبت از فرایند یادگیری خویش دست می یابد.معلم : پوشه کار به معلم امکان می دهد تا با مرور آن ، قابلیتهای دانش آموزان را بهدرستی وباتوجه به تئوری هوشهای چندگانه ، برای ، آموزش وی برنامه ریزی کند. وبا اطمینان بیشتر وبراساس دلایل مستند درمورد اوقضاوت کند. دانش آموز- معلم  : دانش آموز پوشه کارخود رادر یک فرایند مشارکتی با معلم مرور می کند . معلم از این طریق به دانش آموز یادمی دهد تا راهبردهای یادگیری خود رابهبود بخشد . دانش آموز- دانش آموز: دانش آموز محتویات پوشه کارخود رابا دانش آموز دیگر مرورمی کند این یعنی همان همسال سنجی .دانش آموز- گروه: دانش آموز محتویات پوشه کارخود راباگروه مرورمی کند.دانش آموز- والدین :دانش آموز محتویات پوشه کارخود راباوالدین مرورمی کند تا والدین عمیق تر در جریان روند آموزش فرزندشان قرار گیرند. دانش آموز- معلم-  والدین: در برخی موارد به جهت اتفاق نظر بهتر است محتوای پوشه کار بین هرسه مرور شود. مدیرآموزشگاه: در این خصوص مدیرملاکهای جهت ارزیابی از پوشه کارتنظیم واجرا می نماید.

بازخورد (Feed Back):

  همکاران گرامی همانطورکه مستحضریدیکی ازفعالیتهای مهم معلم درفرایندارزشیابی توصیفی ارائه بازخوردهای موثر وپیوسته است ، بازخورد درواقع فعالیتی است که جریان یادگیری رادر کلاس عمق      می بخشد.

بادریافت هربازخورد، برای دانش آموز روشن می شود که در چه وضعیتی قرار دارد وباید به چه فعالیتهایی بپردازد .همچنین چه انتظاراتی ازاودارند وکدام انتظارات آموزشی ،اهمیت بیشتری دارد .

درحقیقت بازخورد، هسته مرکزی فرایند یاددهی – یادگیری است که می بایست سه ویژگی مهم را داشته باشد ابتدا به نقاط قوت دانش آموز توجه کند سپس ضعف دانش آموزرا بصورتی که به شخصیت اولطمه ای وارد نکند بیان دارد ودر پایان راهکارهایی جهت اصلاح نقاط ضعف ارائه دهد . همکارگرامی رهنمودهاي زیرجهت ارايه بازخورد مفيد و موثرموردتوجه قرارگیرد:

1 – جايگاه دانش آموز را به زبان ساده بيان كنيد .2 – تفسير درستي از موفقيت ها و خطاهاي دانش آموز ارايه دهيد .

3 – رهنمود هايي براي بهبود يادگيري ارايه دهيد .4 – روند يادگيري دانش آموزان را در جهت مطلوب سامان دهيد .

5 – انگيزش براي يادگيري را افزايش دهيد .6 – بازخورد توصيفي را هسته مركزي فرايند ياددهي – يادگيري قرار دهيد .

پيشنهاد مي شود براي ارايه يك بازخورد سازنده ، جملات خود را با اين عبارتها و مشابه آنها آغاز كنيد .

دختر خوبم شما موفق شده ايد كه ......... / با خوشحالي زيادي مي گويم كه شما از عهده ي .....

پسر خوبم شما ......... را يادگرفته اي بهتر است ............/ پيداست كه براي اين كار خيلي تلاش كرده اي ، بهتر است ........./ امروز از كارت لذت بردم ، اما .../ وقتي مي بينم كه كارت بهتر شده خوشحال مي شوم بنابراين ، اين كارها را انجام بده .. امروز موفق شدي كه .................. را به درستي بنويسي / توانايي ات در.............. بهتر شده است / خط شما خوانا وزیباست  دقت وعلاقه شما در.......قابل تقدیر است/ امروز موفق شدی نشانه .......رابه درستی بخوانی وبنویسی/ یک سبد گل شقایق برای تودختر لایق بخاطر......../ دقت شما موجب شدکمتراشتباه داشته باشی آفرین/ صدگل وصد ستاره املات غلط نداره/ فرشته بهشتی – تشدید جا گذاشتی / فرشته بهشتی – خسته بودی نوشتی/ امروزگل کاشتی وگل کاشتی اصلا اشتباه نداشتی ای وا هوا ابری شده خط توهم ابری شده / توخیلی باهوشی حیف که کمی بازیگوشی / ازبیان زیبایت درارائه درس بخوانیم تشکرمی کنم/ آفرین هنرمند کوچک بانقاشی زیبایت/ بنظر میرسد در نوشتن نشانه ....باید بیشتردقت کنی/ دختربامحبت  خوب نوشتی عبادت/ پسرگلم تمیز نوشتی ولی نقطه گذاری رارعایت کن/ دخترنازنینم بدون اشتباه نوشتی سعی کن در کارگروهی هم شرکت کنی / حسین آقا نقاشی ات قشنگه دررنگ آمیزی بیشتر دقت کن/ و مانند اينها

چنانچه دانش آموز نيازمند كمك و فعاليت خاصي است بعد از جملات انگيزشي كه به موفقيت هاي دانش آموز اشاره دارد جملات خود را با اين عبارتها آغاز كنيد .

در زمينه .......................... به تقويت نياز داري بنابراين بهتر  است اين كارها را انجام دهي : ......

باانجام فعاليت .................. در زمينه ....................... موفق مي شوي/ براي كسب موفقيت بيشتر لازم است كه .............

انواع بازخوردها : ازمنظرارتباطی (کتبی وشفاهی ) ازمنظر زمان (فرایندی وپایانی) ازمنظرمحتوایی (شناختی ، عاطفی وفراشناختی ) ازمنظر منبع (معلم ، دانش آموز ، همکلاسی ووالدین)

"بازخورد نباید توجه وتمرکز فکر فراگیررااز تکلیف ووظیفه کاری به سمت ویژگیهای شخصی دانش آموز ببرد وگرنه هم درنگرش وهم درعملکرد آنها نه تنها بهبود نخواهد یافت ، بلکه تاثیر منفی نیز خواهد داشت ."

مثالهایی از انواع بازخورد:

کتبی ) نوشته های کتبی معلم مانند : پسرگلم خوش خط وزیبا نوشتی ولی سعی کن نقطه گذاری رارعایت کنی.

شفاهی) گفتگوی معلم باشاگرد در حین انجام کارکه قاعدتا باالفاظ وکلمات محبت آمیزی نیز همراه است مانند آفرین – مرحبا ازبیان زیبایت – دخترم روی خط زمینه بنویس و.....

شناختی) بازخوردی که درباره یادگیری مطالبی ارائه می شود مانند : امروز موفق شدي كه شعرای ایران رابدرستی بخوانی

عاطفی) بازخوردی که درباره نگرش واحساسات وعلاقه به مدرسه وتحصیل  ارائه می شودمانند: امروز ازحضور به موقع ات در کلاس  لذت بردم

فراشناختی ) بازخوردی که در باره روشها ونحوه یادگیری ارائه می شود: پسرم  باانجام فعاليت قصه گویی درزمينه صحبت کردن در جمع کلاس موفق مي شوي یا دخترم درمسیر بازگشت به خانه اگر چیزی رامشاهده کردی که قبلا توجه نداشتی به خاطر بسپار ودرکلاس بگو . یا گل پسرم خط زیبایی داری اما در نقطه های نشانه ها اشتباه می کنی یک کتاب داستان بخر وبا کمک مادرت دور کلمه های  بانشانه سه نقطه خط قرمز، کلمه های بانشانه دونقطه خط آبی وکلمه بانشانه یک نقطه خط بسته سبز بکش  .

معلم ) علی آقا توانایی ات در جمله سازی بهتر شده است .

والدین )(والد سنجی )  خانم معلم گل پسرم تکالیفش رابه موقع انجام می دهد ولی بعضی وقتها دیرمی خوابد .

هم کلاسی) (همسال سنجی ) علی رضا نقاشی قشنگی کشیده است خانم معلم

دانش آموز)(خود سنجی ) خانم معلم من امروز حوصله ندارم مسله ریاضی راحل کنم – درنقاشی که کشیدم اگردررنگ کردن دقت می کردم نقاشی قشنگ تر می شد .

فرایندی) بازخوردی که در جریان یادگیری ارائه شود مانند: دخترم در هنگام خواندن کلمات راجدا نمی خوانی بهتراست بیشتر دقت کنی . پسرم برای تصویرداستان خوبی راگفتی ولی اگر ازراست به چپ می گفتی بهتربود.

پایانی) بازخوردی که دانش آموز در پایان یک مرحله یادگیری دریافت می کند مانند : گزارش پیشرفت تحصیلی  پایان نوبت  - یا دخترم  از اینکه امسال راباموفقیت پشت سر گذاشتی خیلی خوشحالم . علی آقا درهمه درسها پیشرفت خیلی خوبی داشته است وبهتراست در کلاس خوش نویسی  شرکت کند.

آزمونهای عملکردی :

سنجش عملكردي درگروه روشهاي سنجش واقعي يااصيل قراردارد .در سنجش عملكردي يا آزمون هاي عملكردي فرآيندها وفرآورده هاي يادگيري دانش آموزان به طور مستقيم سنجش مي شوند . يكي از دلايل عمده ي تاكيد و توجه به اين روش، سنجش پيشرفت هاي نسبتا تازه در روان شناسي شناختي و تاثير چشمگيرآن بر جريان هاي آموزش و پرورش بوده است. در واقع علاقه ي روز افزون به استفاده از اصول روان شناسي شناختي در كلاس درس نياز به تشويق و پرورش فرآيندهاي عالي فكري و مهارت هاي تفكر انتقادي را سبب شده است .

دليل گسترش آزمون هاي عملكردي در سال هاي اخير عبارت است :

مهارت هاي فكري پيچيده ی فراگيران مورد تاكيد و توجه قرار گرفته اند و اين مهارت ها با آزمون هاي عملكردي سنجيده مي شوند. نظريه هاي شناختي جديد بر جنبه هاي فكري و خود نظم دهي يادگيري تاكيد مي كنند.و.....

در يك تقسيم بندي انواع آزمون هاي عملكردي را به چهار دسته ي زير تقسيم مي كنند:

1- آزمون كتبي عملكردي (بيشترين فاصله را ازعملكرد در زندگي واقعي دانش آموز دارد )

2- آزمون شناسايي

3- انجام عملكرد در موقعيت شبيه سازي شده

4- نمونه كار (كمترين فاصله رااز عملكرد در زندگي واقعي دانش آموز دارد )

همکارگرامی با توجه به مطالب فوق به سوالات زیر پاسخ دهید :

الف) اگردردرس بخوانیم وبنویسیم ، از دانش آموزی بخواهیم برای یک تصویرداستانی کوتاه درقالب جمله هایی ساده وزیبا بنویسد چه نوع آزمون عملکردی رااجرا نموده ایم ؟

ب) اگردردرس بخوانیم وبنویسیم ، از دانش آموزی بخواهیم دیکته دوست خود راتصحیح کند. چه نوع آزمون عملکردی رااجرا نموده ایم ؟

ج) اگردردرس بخوانیم وبنویسیم ،از دانش آموزی بخواهیم که نحوه پست نمودن نامه را انجام دهد. چه نوع آزمون عملکردی رااجرا نموده ایم ؟

د)اگردردرس بخوانیم وبنویسیم ، از دانش آموز بخواهیم با طراحی یک دعوت نامه قشنگ پدر ومادر خود رابه جشن الفبا دعوت کند. چه نوع آزمون عملکردی رااجرا نموده ایم ؟

ه) حالا همکار گرامی شما نیزبرای هرکدام ازآزمونهای عملکردی فوق دردرس ریاضی.  چهارنمونه مثال بیاورید؟

مداخله ی آموزشی  / اقدامات جبرانی / اقدامات تکمیلی واصلاحی  چیست ؟

یکی از ویژگیهای مهم واساسی ارزشیابی کیفی – توصیفی ، جهت گیری اصلاحی آن است . زیرا این الگو ی ارزش یابی ، هم اطلاعات لازم وهم فرصت مناسب رابرای بهبود فرایند یاددهی – یادگیری فراهم می کند . هنگامی که ضعف ها ومشکلات یادگیری دانش آموزان شناسایی شد ، لازم است که برای رفع آنها اقداماتی صورت گیرد . دخالت کردن در روند گسترش ویا تداوم این ضعف ها ومشکلات یادگیری ، "مداخله "  نامیده می شود .

همکار گرامی باتوجه به تعریف مداخله ی آموزشی به سوالات زیرپاسخ دهید؟

الف ) انتخاب یک مداخله ی آموزشی تابع عواملی است آنها رانام ببرید؟

ب) انواع مداخله های آموزشی رانام ببرید ؟ وبرای مداخله های حمایتی مثالی ذکر فرمایید؟

ج) دانش آموزی که در کلاسهای تکمیلی - جبرانی تابستانی شرکت می کند نتایج ارزشیابی آن درکجا وتوسط چه کسی ثبت می شود ؟

د) تصمیم گیری در باره ارتقای پایه وتکرارپایه دانش آموزان درآموزشگاه به عهده چه کسانی است ؟

پرسش وپاسخ وتحلیل  :

- همکارگرامی دغدغه های موجوددرتعلیم وتربیت ما چه برای اولیاء وچه برای دانش آموزان کمترنشدن عملکرددانش آموزازمقیاسهای چون خیلی خوب یادرحدانتظار وکاملا تحقق یافته است بنظرشما درارزشیابی توصیفی چگونه باید بازخورد بدهیم که لذت یادگیری از بین نرود؟

پاسخ : باید ابتد مضرات ومعایب نمره دادن را توضیح دهیم مانند اینکه . در نظام ارزشیابی کمی  وسنتی کودکان ما چنان دغدغه نمره را داشتند و تحت فشار نمره از سوي جامعه و خانواده و مدرسه بودند که از فرصتهاي تربيتي مدرسه و از آن مهم تر از لحظات زندگی در مدرسه بودن به خوبي استفاده نمي کردند و يا به عبارتي اجازه استفاده از آن فرصتهای زندگی در مدرسه  را به آنها نمي دادیم  . به آنها  اجازه داده نمی شود  تجربيات سودمندي در کلاس و مدرسه داشته باشند.

چشم انداز زندگی انسانی کودکان در حصار تنگ نمره قرار گرفته و آنها را محروم از لذت زندگی کردن کرده بود . والدين رشد و بالندگي کودکانشان را درنمره مي دیدند، و ديگر تجربيات سودمند برای زندگی را ناديده مي گرفتند، و لذا آنها را به انحاء مختلف ، توبیخ ، تحقیر ، تطمیع و تنبیه تحت فشار قرارمی دادند و بسیاری از کودکان با نشاط این مرز و بوم را به گناه ناکرده افسرده و غمگین می کردند. همانگونه که مستحضرید اين وضعیت ،آسيبهاي ناگواري براي نظام آموزشي  دارد و باعث ناکارآمدي نظام آموزشي و کاهش کيفيت يادگيري و بي حاصل شدن تجربه هاي يادگيري آموزشگاهي مي شود. لذادر ارزشیابی توصیفی باید مراقب بود که مبادا  مقیاسها رتبه ای جای نمره رابگیرد وهمان چیزی شود که درنظام کمی بود. فلذا در ارزشیابی  توصیفی معلمان باید به نحوی بازخورد دهند که هیچ گونه دغدغه ی برای دانش آموزان  واولیای آنان بوجود نیاید بدین معنی که در بازخورد ها به دانش آموزان  از مقیاسها ی رتبه ای استفاده نشود بلکه گزاره های توصیفی مورد استفاده قرار گیرند- یادگیری را در مقیاسها خلاصه نکنیم-  بازخوردها به صورت پیوسته وتعالی بخش در طول جریان یادگیری انجام گیرد- تغییر نگرش نسبت به یادگیری ، روشهای تدریس و ارزشیابی پیداکنیم  بدین معنی که در ارزشیابی توصیفی یادگیری  دانش آموزان برای کسب رتبه عالی یا خیلی خوب ویادرحدانتظار و....نیست بلکه یادگیری برای بکاربردن ، زندگی کردن وباهم زندگی کردن است .

- همکار گرامی روح ارزشیابی توصیفی برچه چیزهای استوار است ؟

پاسخ : در جريان تحول در نظام ارزش‌يابي تحصيلي و استفاده از الگوی جدید با عنوان ارزشیابی کیفی توصیفی ، اين امکان وجود دارد که اين خطا دوباره رخ دهد. يعني تصور شود که ارزش‌يابي کيفي توصيفي يعني صرفاً ابزار جمع آوري اطلاعات، يعني پوشه‌ي کار، فهرست وارسي، دفتر ثبت فرایند یاددهی - یادگیری و يا حتي کارنامه‌ي توصيفي. زیرا یکی از ویژگیهای مهم ارزشیابی کیفی توصیفی تنوع بخشی به ابزارهای جمع آوری اطلاعات است. گرچه این ویژگی بسیار مهم و قابل توجه است اما ویژگی محوری ارزشیابی کیفی توصیفی محسوب نمی شود. روحِ ارزش‌يابي کیفی توصیفی همانا  ویژگی تکوینی بودن آن است  یعنی پويايي و رشد دهنده بودن و همراهي و هم‌ياري ارزش‌يابي با يادگيري است. بر اساس این ویژگی محوری نقش معلم و دانش آموز در کلاس متحول می شود . کنش متقابل بین معلم و دانش آموز و دانش آموزان با همدیگر و دانش آموز با خودش و والدینش به نحو مثبتی متحول می شود. این همان مفهوم بازخوردهای توصیفی است که در چهار چوب نظری این الگوی ارزشیابی مورد تاکید قرا گرفته شده است. متاسفانه ملاحظه می شود که به شدت نگاه ها در این الگو به خطا به سوی ابزارها نشانه رفته است. هر جا نامی از ارزشیابی توصیفی است ابزارهای آن مطرح و نمایانده می شود. بازدیدکنندگان از کلاسهای مجری مستقیم به سراغ پوشه و چک لیستها می روند. در حالی که باید ارزشیابی کیفی توصیفی را در فضا و جو کلاس مشاهده کنند و این کژتابی ذهنی بزرگی است که  می تواند الگوی ارزشیابی کیفی توصیفی را از ثمر بخشی و تاثر گذاری مثبت دور سازد.

- همکار گرامی تعدد ابزارها واستفاده ازآنها به معنی استفاده همزمان ازآنها ست ؟

پاسخ: تعدد ابزارها با توجه به رویکرد اصلی این الگو یعنی توجه به اهداف مختلف و سطوح آنها و توجه به جنبه های کیفی فرایند یادگیری امری ضروری است. تردیدی نیست کاربرد این ابزارها مهارت و تسلط کافی طلب می نماید. اولین نکته در خصوص تعدد ابزارها این است که تعدد ابزار به معنی استفاده همزمان آنها نیست . بلکه به معنی کاربرد متناسب با اهداف و محتوای مورد تدریس است .نمی توان انتظار داشت که مجموعه ابزارها پیوسته مورد استفاده قرا ر گیرد . ابزارها ی ارزشیابی کیفی توصیفی شبیه جعبه ابزار ی است که متخصص متناسب با وسیله مورد نظر  ابزار  متناسب را استفاده می کند.

نکته دیگر این که برخی ابزارهای مورد استفاده دراین الگوی ارزشیابی خود به مثابه فعالیت یادگیری محسوب می شوند. تکالیف درسی ، خود سنجی ، هم سال سنجی ، آزمون های عملکردی و مانند اینها دارای دو رویه یادگیری و ارزش یابی هستند. این ابزارها نشان می دهد که به راحتی می توان موقعیت های ارزشیابی را و یادگیری رابه هم دیگر تبدیل نمود. 

آسیب هایی که تحقق اهداف ارزشیابی توصیفی راتهدید می کنند چیستند؟

مهمترین آسیب های که ممکن است تحقق ارزشیابی کیفی توصیفی راتهدید کند. عبارتند: 1- محدود شدن روشها وابزارهای ارزشیابی  به برگزاری آزمونهای مکرر. مانند ارزشیابیهای مستمر قبلی که حالت تکرارداشت . لذا همکاران باید جهت افزایش اعتبارنتایج ارزشیابی از همه روشها وابزارها استفاده نمایند 2- عدم ثبت دقیق ومستند اطلاعات وشواهد مربوط به وضعیت پیشرفت تحصیلی. دراینجا معلمان به جهت پاسخگویی به دانش آموزان ، اولیاء وجامعه می بایست نتایج رادقیقا ثبت تا مبادا این شائبه بوجود آید که دخالت نظرمعلمان در ارزشیابی بعضی از دانش آموزان صورت گرفته که این خود منشاء اختلاف ها وپیامدهای نامطلوب خواهد شد. همکارگرامی در صورت استفاده بجا ومنطقی از دفترثبت فرایند  می توانید این تهدید راکاهش دهید.3- قضاوت کلی درمورد وضعیت پیشرفت تحصیلی دانش آموزان براساس مشاهدات نامنسجم وپراکنده . به جهت اینکه ارتقای دانش آموز تحت الشعاع نظرات برخی افراد قرار نگیرد لازم است اطلاعات مربوط به وضعیت پیشرفت تحصیلی دانش آموزان به دقت وبصورت مناسب ثبت شود.4- عدم توجه به اهداف اصلی دروس به دلیل کنار گذاشتن بارم بندی ونمونه سوالات امتحانی رایج و.... در این خصوص نیاز است که معلمان اهداف اصلی وپیش نیاز دروس رابشناسند ودر صورت نقص یادگیری به اجرای فعالیتهای اصلاحی وجبرانی مناسب بپردازند.5- برچسب زدن به دانش آموز براساس نتایج ارزشیابی دردرجات چهارگانه (خ خ- خ –ق –ن )در این خصوص معلم باید نگاه متفاوت به نتایج ارزشیابی هردانش آموز داشته باشد .6-  نوع نگاه بازرسان در هنگام بازید ازکلاسهای ارزشیابی توصیفی نیز می تواند آسیبی باشد برتحقق اهداف ارزشیابی توصیفی 7- عدم توجه به رشد جسمانی ، عاطفی واجتماعی کودکان 8- توجه زیاد وافراطی به بعضی از ابزارها وروشها 8- عدم دخالت اولیاء در نتایج ارزشیابی کودکان و...

اصول حاکم برارزشیابی توصیفی را بیان وراهکارهای عملیاتی نمودن آنهاراتشریح فرمائید ؟

اصول حاکم برارزشیابی توصیفی:

1- جدایی ناپذیری ارزشیابی ازفرایند یاددهی-یادگیری

2-  استفاده ازنتایج ارزشیابی دربهبود فرآیند یاددهی-یادگیری واصلاح برنامه ها وروشها
۳- هماهنگی میان هدف ها محتوا روش های یاددهی-یادگیری و فرآیند ارزشیابی
۴-  توجه به آمادگی دانش آموزان
۵- توجه به رشد همه جانبه دانش آموزان
6- توجه همه جانبه به دانش ها، نگرش ها و مها رت ها
7- توجه به ارزشیابی دانش آموز از یادگیری های خود )خود ارزشیابی(
۸-  ارزشیابی از فعالیتهای گروهی
۹-  توجه به فر آیند های فكری منتهی به تولید پاسخ
10- تاكید بر نو آوری و خلاقیت 
۱۱- تنوع روش ها و ابزار های اندازه گیری و سنجش پیشرفت تحصیلی
۱۲- استفاده از انواع ارزشیابی
۱۳- استقلال مدرسه ومعلم در فرآیند ارزشیابی
۱۴- اصل رعایت قواعد اخلاقی و انسانی در ارزشیابی
۱۵- اصل توجه به تفاوت های فردی
۱۶- ضرورت هماهنگی در تحقق اصول ارزشیابی

راهکارهای اجرایی: ازجمله – برگزاری همایش – فراخوان مقاله – برگزاری کارگاههای آموزشی – توجه کافی به آیین نامه ها ومصوبات شورای عالی – تغییر نگرش در معلمان ومدیران در خصوص اهداف ارزشیابی – تغییر نگرش در عوامل بازدید کننده ازمدارس در خصوص اهداف ارزشیابی – توجیه والدین – تغییر نگرش معلمان راجع به یادگیری وروش تدریس – تغییر چیدمان کلاسها – توجه وافربه ارزشیابی های تکوینی – و..........

 بنظر شما چه اهدافی برارزشیابی توصیفی مترتب است ؟

رشد متعادل وهمه جانبه شخصیت دانش آموزان در فرایند یاددهی – یادگیری

حیطه های مختلف شخصیت دانش آموز در ابعاد عاطفی , اجتماعی , وجسمانی مورد توجه قرار می گیرد .

بهبود کیفیت فرایند یاددهی – یادگیری

دوام وپایداری یادگیری

توجه به اهداف سطوح بالاتر حیطه ی شناختی

تعمیق یادگیری از طریق افزایش مشارکت دانش آموزان در فرایند یاددهی – یادگیری

افزایش علاقه به یادگیری

توجه به اهداف در حیطه ی غیرشناختی

افزایش فرصت یادگیری از طریق مشارکت والدین در امر یاددهی – یادگیری

فراهم نمودن زمینه ی مناسب برای حذف فرهنگ بیست گرایی

کاهش حساسیت والدین ودانش آموزان به نمره

ارائه ی بازخورد توصیفی دقیق با استفاده از شواهد ومستندات به دانش آموزان ووالدین , درباره ی وضعیت تحصیلی وتربیتی دانش آموزان

تاکید براهداف آموزشی – تربیتی از طریق فرایند یادگیری به جای تاکید برمحتوا

ارائه ی بازخورد پیوسته ومداوم از جریان یاگیری به دانش آموزان به صورت توصیه های مستمر کتبی وشفاهی

استفاده مناسب از بازخوردهای بدست آمده به منظورایجاد فرصت اصلاح برای دانش آموزومعلم جهت رفع کاستی های فرایند یادگیری  وبهینه سازی آن

به کارگیری ابزارهای متفاوت ارزشیابی توصیفی مانند(  پوشه کار, برگ ثبت مشاهدات , سیاهه ی رفتار , ارزشیابی عملکرد وسایر آزمون ها ) جهت جمع آوری اطلاعات وارائه ی بازخورد های منا سب 

فراهم نمودن زمینه مناسب برای حذف حاکمیت مطلق امتحانات پایانی در تعیین سرنوشت تحصیلی دانش آموزان

کاهش نقش ارزشیابی های پایانی در تعیین سرنوشت تحصیلی دانش آموزان

برجسته نمودن نقش ارزشیابی های تکوینی در تصمیم گیری درباره ی ارتقای تحصیلی دانش آموزان

واگذاری تصمیم گیری درباره ی ارتقای تحصیلی دانش آموزان به معلم وشورای مدرسه

کاهش میزان افت تحصیلی دانش آموزان از طریق افزایش اختیارات شورای مدرسه در راستای جهت گیری های اصلاحی وجبرانی

افزایش بهداشت روانی محیط یاددهی – یادگیری

کاهش اضطراب وتنش ناشی از شرکت در امتحانات پایانی مکرر

کاهش رقابت های نامناسب برای کسب نمرات بالاتر

کاهش فشار والدین ومسئولین آموزشی بردانش آموزان برای کسب نمرات ممتاز

افزایش علاقه به یادگیری

 ویژگیهای ارزشیابی توصیفی را بیان نمائید ؟

توجه به ارزشیابی به مثابه ابزاری برای یادگیری - پویایی -  عملکرد گرایی -  فرایندی - تاکید برمعیارها وملاکهای موفقیت دانش آموز-  توجه به روند پیشرفت تحصیلی - توجه به حیطه های مختلف - تغییر مقیاس فاصله ی -تنوع بخشی به ابزارهای جمع آوری اطلاعات - تغییر درساختارکارنامه - تغییر در مرجع تصمیم گیری ارتقای دانش آموز - بهره گیری از نظرات اولیاء - استفاده ازبازخورد توصیفی - افزایش بهداشت روانی محیط یاددهی –یادگیری - توجه به اقدامات اصلاحی – ایجادزمینه رشد وخلاقیت – توجه به انتظارات برنامه های درسی – استفاده از ابزارهای متنوع جهت جمع آوری اطلاعات از وضعیت تحصیلی دانش آموز - قابلیت مدار- رشد گرا- و......

صد نکته مفید درخصوص ارزشیابی توصیفی

قال امام علی (ع) : انسان با گفتارش سنجیده می شود وبا اعمالش ارزیابی می گردد

نظام ارزشیابی کیفی و مطلوب بدنبال چیست ؟

1-      یادگیری بهتر ، نه یادگیری بیشتر

2-     توانایی حل مسئله ، نه افزایش معلومات

3-     رشد همه جانبه ، نه گسترش یک جانبه محفوظات

4-     کمک به فراگیران در امر یادگیری

5-     نمره در خدمت دانایی ، نه زندگی در خدمت نمره

6-     یادگیری برای زندگی ، نه یادگیری برای امتحان

7-     تحقق بخشیدن به اهداف بلند تربیتی ، نه توجه به تحقق اهداف کم ارزش آموزشی

8-    تحریک حس کنجکاوی ، نه ارضای باز دارنده روحیه جستجوگری

9-     لذت بخش نمودن فرصت های یادگیری ، نه نفرت انگیزه نمودن لحظه یادگیری

10-     تقویت انگیزه های درونی ، نه تحمیل واجبار بیرونی

11-     تحول آهسته ومداوم ، نه رشد سریع وگذرا

12-    دانش آموزمحوری ، نه امتحان محوری

13-   گسترش روحیه اجتماعی ، نه تقویت روحیه خود محوری

14-   افزایش رفاقت ، نه توسعه رقابت

15-   ارج گذاری به تلاش ، نه فقط ارزش گذاری به حاصل کار

16-    فرایند محوری ، نه نتیجه مداری

17-   تحلیل خطاهای مستمر دانش آموز وارائه راهکار

18-   شعارارزشیابی کیفی ( والدین از دانش آموزان می پرسند چی یاد گرفتی نه چند گرفتی )

19-    ارزشیابی کیفی موجب تبدیل منابع انسانی به سرمایه های انسانی می شود

20-    درارزشیابی کیفی معلم به جای من ، ما می گوید

21-    درارزشیابی کیفی معلم در کنار دانش آموزان است نه در مقابل او

22-  ارزشیابی کیفی در کلاس درس شرکت سهامی فکر بوجود می آورد

23- ارزشیابی در خدمت آموزش

24- ارزشیابی مطلوب ، شروع یک آموزش خوب است

25-  ارزشیابی کیفی موجب خود کنترلی می شود

26-   ارزشیابی کیفی به امتحانات پایانی محدود نمی شود

27-  با ارزشیابی کیفی دانش آموزان به نقاط قوت وضعف خود پی می برنند

28-  با توجه به اینکه نمره لال است ، در ارزشیابی کیفی کمتراز نمره استفاده می شود 

29-  ارزشیابی کیفی موجب پیشرفت در امور آموزشی  وایجاد انگیزه در دانش آموز می گردد

30-   با اجرای ارزشیابی کیفی ، ارزشیابی دانش آموزان تحت تاثیر قضاوت شخصی معلم قرار نمی گیرد

31-   گسترش تعامل بین معلم ودانش آموز

32-  ارزشیابی کیفی پل ارتباطی میان مدرسه وخانواده است

33-  ارزشیابی کیفی به دانش آموزان حرمت وشخصیت می دهد

34-  ارزشیابی کیفی وسیله ای برای تفهیم هدف های درسی است

35- ارزشیابی کیفی موجب اصلاح فرایند یاددهی- یادگیری می گردد

36-  در ارزشیابی کیفی است که معلم در جلسه امتحان با فرد فرد دانش آموزان رابطه ی دوستانه ومحبت آمیز برقرار می کند

37-  در ارزشیابی کیفی است که هر دانش آموز به یک سوال یک پاسخ متفاوت می دهند

38- در ارزشیابی کیفی است که به تفاوت های فردی توجه می گردد

39-  ارزشیابی کیفی موجب خود ارزیابی در دانش آموز می گردد

40-   در ارزشیابی کیفی است که تکالیف خارج از کلاس هدفمند می گردد

41-   ارزشیابی کیفی با راهبردهای آموزشی سازگاری دارد

42-  ارزشیابی کیفی موجب شکاف وطبقه بین دانش آموزان نمی گردد

43-  ارزشیابی کیفی صرفا جهت نمره دادن نیست بلکه برای یادگیری عمیق وپایدار است

44-  ارزشیابی کیفی محیطی عاری از رعب ووحشت  برای دانش آموزان است

45-  ارزشیابی کیفی چون به دنبال اصلاح می باشد لذا بدون اعلام قبلی صورت می گیرد

46-  هدف از ارزشیابی کیفی ، شناختن و شناساندن است

47-  ارزشیابی کیفی رفتار دانش آموز را خطاب قرار می دهد نه شخصیت او را

48- یکی از ویژگی های ارزشیابی کیفی کار آمد بودن آن است

49-  ارزشیابی کیفی مطابق با اصول حاکم بر ارزشیابی تحصیلی است

50-   ارزشیابی کیفی نه تنها موجب رشد وتقویت IQ دانش آموزان میشود بلکه موجب تقویتEQ  وSQ نیز می گردد

51-   با عنایت به اینکه نوشتن میوه تفکراست لذا ارزشیابی کیفی موجب تفکر واستنباط در دانش آموزان می گردد

52-  ارزشیابی کیفی موجب رشد حیطه های یادگیری، عاطفی ومهارتی وکوششی دانش آموزان می گردد

53-  با توجه به اینکه اگر دانش آموز چیزی را بشنود فراموش می کند ، ببیند به خاطرمی آورد واگر انجام دهد درک می کند لذاارزشیابی کیفی موجب درگیر شدن دانش آموزان می شود

54-  ارزشیابی کیفی ، کارایی واثر بخشی مدارس را بالاتر می برد

55-  ارزشیابی کیفی موجب ارتقاء بهداشت روانی کودکان می شود

56-  ارزشیابی کیفی محیطی شاداب وبا نشاط در فرایند یاددهی - یادگیری بوجود می آورد

57-  درارزشیابی کیفی همکاری بر رقابت ارجحیت دارد

58- درارزشیابی کیفی حس تعاون وهمکاری بوجود می آید

59-  درارزشیابی کیفی دانش آموزان درایده ها سهیم می شوند

60-    درارزشیابی کیفی فعالیت دانش آموزان شامل ( تحقیق ، مصاحبه ، گفتگو ، تهیه پوستر و....) جایگاه دارد

61-    ارزشیابی کیفی جامعه یادگیری می سازد

62-   ارزشیابی کیفی یادگیری مادام العمر بوجود می آورد ، بچه ها در همه جا به دنبال یادگیری هستند

63-  اجرای ارزشیابی کیفی روز مرگ نمره ها واخمهاست

64- در ارزشیابی کیفی منابع یادگیری فقط معلمان نیستند  بلکه خودشان ، کتابهایشان ، محیط شان و...

65-  درارزشیابی کیفی آزمونهای عملکردی ، تکالیف درسی ، خود ارزیابی - باز خورد ، ارزشیابی های باز وگروهی و......جایگاه پیدا می کنند

66-   درارزشیابی کیفی بین یادگیری ونیازهای واقعی زندگی ارتباط منطقی ومعنا دار بوجود می آید

67-  ارزشیابی کیفی توجه افراطی به امتحان ندارد

68-  ارزشیابی کیفی روند یادگیری را در طول سال مد نظر قرار می دهد

69-   امید آفرینی وامید بخشی از ویژگیهای ارزشیابی کیفی است

70-   بااجرای ارزشیابی کیفی دیو امتحان جای خود را به فرشته مهربانی ، عشق وامید می دهد

71-   باارزشیابی سنتی کاستی ها به رخ دانش آموز کشیده می شود ولی با ارزشیابی کیفی نقاط قوت مطرح می گردد

72-  درارزشیابی  کیفی خلاقیت دانش آموزان پرورش پیدا می کند

73-  درارزشیابی  کیفی معلم تحمل عقاید نو دانش آموزان را دارد

74-  درارزشیابی  کیفی معلم از صبر وتحمل بالایی برخودار است

75-  درارزشیابی  کیفی معلم از انگیزه ای قوی برخودار است

76-  درارزشیابی  کیفی معلم دوست دار هنر وزیبایی است

77-  درارزشیابی کیفی معلم برای هر دانش آموز احترامی خاص قائل است

78- درارزشیابی کیفی معلم خیال پردازی دانش آموزان را تشویق می کند

79-  درارزشیابی کیفی معلم در موقع لزوم کودکانه می اندیشد وکودکانه عمل می کند

80-   درارزشیابی کیفی معلم به دانش آموزان خود اجازه می دهد که گاهی اوقات اشتباه کنند

81-   درارزشیابی کیفی هنر معلم گرسنه کردن ذهن است نه سیر کردن آن

82-  با اجرای ارزشیابی کیفی دانش آموزان ضعیف وعقب مانده بیشتر مورد توجه معلم است

83- با اجرای ارزشیابی کیفی امر ونهی در کلاس کمتر است که این امر موجب بوجود آمدن با انضباط ترین ومنظم ترین کلاس ها می شود

84- ارزشیابی کیفی یادگیری وتربیت را با هم  توام می کند ومعلم را از این اصل که تنها یادگیری ضامن خوشبختی نیست غافل نمی کند

85- درارزشیابی کیفی کار وفعالیت معلم نسبت به گفتارش افزایش می یابد

86-  یادگیری از طریق حل مشکلات بهترین وپیشرفته ترین انواع یادگیری است که با ارزشیابی کیفی امکان اجرای  آن وجود دارد 

87- با ثابت ترین انگیزش برای یادگیری ، انگیزش درونی است که با اجرای ارزشیابی کیفی قابل تحقق است

88-                   درارزشیابی کیفی دانش آموزان فعالند نه منفعل

89-  در ارزشیابی کیفی دانش آموزان پیوسته آزمایش می شوند

90-    با اجرای ارزشیابی کیفی دانش آموزان در همه چیز مشارکت می کنند ، مراقبت می کنند ، انتخاب می کنند ویاد می گیرندکه دوست بدارند

91-    در ارزشیابی کیفی معلم جلوتر از ذهن شناختی وهوشی دانش آموزان حرکت نمی کند

92-   ارزشیابی کیفی اعلام می دارد که حد یادگیری صفر نیست بلکه هر کسی به اندازه خود می تواند یاد بگیرد

93-  ارزشیابی کیفی انعطاف دارد ، چند وجهی وکل نگر است

94-  ارزشیابی کیفی موجب می شود که کلاس درس یادگیری الهی داشته باشد

95-  با ارزشیابی کیفی معلم مزرعه ، مدیر باغبان  ودانش آموزان غنچه گل هستند

96-   ارزشیابی کیفی توجه به انواع هوشها دارد

97-  ارزشیابی کیفی موجب توسعه روابط عمومی دانش آموزان می شود

98-  درارزشیابی کیفی علم و هنر معلم بطور پیچیده درهم تنیده می شود

99-   درارزشیابی کیفی فعالیتهای آموزشی با معنا می شود

100- درارزشیابی کیفی است که معلم به تفاوت شیوه تفکر هر دانش آموز توجه خاص دارد

 

                  (( برای مطابق زمان بودن باید تغییر کرد وبرای تغییر کردن باید یاد گرفت وبرای یاد گرفتن باید باور کرد))

 تهیه وتدوین

نعمت الله بحیرایی زمستان 88

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و نهم بهمن 1388ساعت 21:21  توسط نعمت الله بحیرایی  |